USG w 18-22 tygodniu ciąży

USG między 18 a 22 tygodniem ciąży, czyli tzw. “USG połówkowe”.

Celem badania ultrasonograficznego w 18–22 tygodniu ciąży jest szczegółowa ocena narządów płodu pod kątem występowania wad wrodzonych (ocena budowy anatomicznej płodu). Ponadto badanie ma na celu określenie przybliżonej masy płodu i wieku ciążowego (w przypadku gdy nie jest znana data OM i/lub nie było wykonane badanie ultrasonograficznew I trymestrze ciąży), na podstawie parametrów biometrycznych. W pierwszej połowie II trymestru, na podstawie pomiaru BPD i FL można oszacować wiek ciążowy z dokładnością ±7, ±10 dni.

Kiedy najlepiej wykonać badanie USG połówkowe?

Przedział czasowy na wykonanie badania USG połówkowego  to czas od 18 do 22 tygodnia ciąży. A dokładnie 18 tyg +0 dni, a 22 tyg + 6dni. Wielu ginekologów za najlepszy czas do badania podaje okres pomiędzy skończonym 20 tygodniem (20+0), a jeszcze nie skończonym 22 tygodniem (21+6).  Część struktur, takich jak serce czy dokładna ocena twarzy dziecka może być utrudniona u dziecka przed skończonym 20 tygodniem ciąży.

Co oceniamy podczas USG między 18 a 22 tygodniem ciąży ?

Biometrię płodu i jego szacunkową masę oraz wiek ciążowy

Pomiar na podstawie parametrów biometrycznych:wymiaru dwuciemieniowego główki płodu (BPD Bi-Parietal Diameter), obwodu główki płodu (HC – Head Circumference), obwodu brzucha płodu (AC– Abdominal Circumference), długości kości udowej (FL –Femur Lenght), opcjonalnie długości kości ramiennej (HL – Humerus Lenght) oraz wymiaru poprzecznego móżdżku (TCD – Transverse Cerebellar Diameter

Struktury i narządu płodu, czyli budowę anatomiczną na którą składają się:

  1. ocena czaszki płodu – jej rozmiaru, kształtu, ciągłości oraz gęstości mineralnej,
  2. ocena ośrodkowego układu nerwowego w co najmniej trzech płaszczyznach pozwalających na wizualizację integralności OUN – przezkomorową, przezwzgórzową oraz przezmóżdżkową. Należy uwidocznić komory boczne wraz ze splotami naczyniowymi, jamę przegrody przezroczystej, sierp mózgu, wzgórza, móżdzek i zbiornik wielki móżdźku,
  3. ocena twarzy płodu – kontrola górnej wargi, pomiar kości nosowej, oczodołów, profilu twarzy,
  4. ocena szyi płodu – przestrzeni płynowych i uwypukleń. Ocena obejmuje badanie w kierunku zmian jak wodniak szyi lub potworniak tej okolicy,
  5. ocena klatki piersiowej,
  6. ocena serca płodu –  zalecane jest powiększenie obrazu USG tak, by serce zajmowało 1/2 lub 1/3 ekranu. Uwidaczniamy lokalizację serca, jego oś, wielkość, rytm, obraz 4 jam, 3 naczyń w śródpiersiu górnym, drogi wypływu z komór,
  7. ocena jamy brzusznej płodu, na którą składa się ocena narządów wewnętrznych: żołądka, jelit, przyczepu pępowiny i ilości jej naczyń, pęcherzyka żółciowego, pęcherza moczowego względem koniuszka serca,
  8. ocena kręgosłupa płodu – w płaszczyznach strzałkowej, poprzecznej oraz czołowej z oceną ciągłości skóry,
  9. ocena kończyn płodu – minimum oceny obejmuje stwierdzenie obecności lub braku kończyny. Należy udokumentować otwarcie i zamknięcie dłoni. Nie rekomenduje się liczenia palców dłoni i stóp,
  10. ocena łożyska – minimum oceny obejmuje określenie położenia łożyska oraz relacji do ujścia wewnętrznego szyjki macicy. Należy udokumentować nieprawidłowości w strukturze łożyska – krwiaki, guzy i inne patologiczne masy,
  11. ocena płynu owodniowego – może być wykonana subiektywnie na tzw. “oko”, lub za pomocą wskaźników ilościowych,
  12. ocena płci płodu – nie jest zalecane jako element badania przesiewowego w II i III trymestrze ciąży, jednak może zostać wykonane na życzenie rodziców. W przypadku zmian o charakterze wodniaka jąder lub przerostu łechtaczki należy to uwzglednić w opisie badania,
  13. ocena szyjki macicy, macicy i przydatków – prawidłowo wykonany pomiar długości szyjki macicy można wykonać podczas badania USG przezpochwowego. Jest to najdokładniejsze badanie w ocenie ryzyka porodu przedwczesnego i powinno być wykonywane u każdej pacjentki. Długość szyjki macicy powinna być większa niż 25 mm. Wszelkie nieprawidłowe masy w obrębie szyjki macicy, macicy lub przydatków powinny zostać udokumentowane, o ile mogą stanowić przeszkodę porodową.

Zobacz także: Co oznacza obecność ogniska hiperechogennego podczas badania USG w 20-tym tygodniu ciąży?

 Bibliografia:

  1. Rekomendacje Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie przesiewowej diagnostyki ultrasonograficznej w ciąży o przebiegu prawidłowym – 2015 r, Ginekol Pol. 2015, 86, 551-559