OGTT - doustny test obciążenia glukozą w ciąży

OGTT – doustny test obciążenia glukozą w ciąży – kiedy go wykonujemy i jak interpretować jego wynik?

W jakim celu wykonuje się badanie OGTT?

Badanie wykonuje się w celu wykrycia cukrzycy ciążowej. Cukrzyca ciążowa jest definiowana, jako różnego stopnia zaburzenia tolerancji glukozy, które po raz pierwszy wystąpiły bądź zostały wykryte w trakcie ciąży. Dominującą grupę stanowią kobiety, u których hiperglikemia rozwinęła się w czasie ciąży. 

Kiedy wykonuje się badanie – test obciążenia glukozą w ciąży?

Standardowy czas wykonania badania to okres między 24 a 28 tygodniem ciąży.

Istnieją jednak wskazania, kiedy badanie to należy wykonać wcześniej. Tak jest w przypadku kobiet z czynnikami ryzyka cukrzycy ciążowej w  szczególności: 

  • BMI równe lub wyższe 30
  • cukrzyca ciążowa w  wywiadzie (czyli rozpoznana w poprzednich ciążach)
  • jakiekolwiek zaburzenia tolerancji węglowodanów w wywiadzie

oraz nieprawidłowy wynik glukozy na czczo (stężenie glukozy na czczo pomiędzy 93 mg/dl a 125 mg/dl) 

UWAGA! Jeśli stężenie glukozy na czczo wynosi 126 mg/dl lub więcej należy powtórzyć badanie na czczo i w razie ponownego wyniku 126 i więcej mg/dl należy rozpoznać cukrzycę ciążową i pacjentkę przekazać w trybie pilnym do ośrodka referencyjnego. Jeśli w kolejnym pomiarze uzyskamy wynik 125 mg/dl lub mniej, należy przeprowadzić test obciążenia 75g glukozy.

W przypadku stwierdzenia przygodnej glikemii wynoszącej 200 mg/dL lub więcej – należy pilnie przekazać ciężarną do ośrodka referencyjnego z rozpoznaniem cukrzycy ciążowej. Nie należy wykonywać testu obciążenia glukozą.

Jak przygotować się do badania testu obciążenia 75 g glukozy ?

  • w dniach poprzedzających badanie nie należy ograniczać spożycia węglowodanów, tzn. nie należy w tych dniach wykluczać z diety pieczywa, ziemniaków, makaronu, ryżu, kaszy, owoców
  • ostatni posiłek należy zjeść 8 – 12 godzin przed badaniem
  • noc poprzedzająca badanie powinna być spokojna, przespana
  • należy unikać sytuacji stresowej przed udaniem się na badanie
  • nie należy pić wody przed badaniem
  • należy odpocząć 30 min przed badaniem
  • w przypadku przyjmowania na stałe Metforminy lek należy odstawić 2 tygodnie przed planowym badaniem

W jaki sposób przeprowadzane jest badanie OGTT?

Po przyjściu do laboratorium odpocznij około 30 minut. Zostanie Ci pobrana krew na czczo. Następnie pielęgniarka lub położna przygotują roztwór glukozy – 75 g glukozy rozpuszczonej w 250-300 ml wody przegotowanej. Roztwór ten musisz wypić w ciągu 5 min. Jest on bardzo słodki i może powodować odruch wymiotny.

Następnie zostaniesz poproszona o poczekanie do kolejnego badania – krew zostanie Ci pobrana jeszcze godzinę i dwie godziny po wypiciu roztworu glukozy. Absolutnie nie możesz w tym czasie opuszczać laboratorium czy przychodni. Najlepiej zabrać ze sobą coś do czytania i przeczekać ten czas w pozycji siedzącej. Warto unikać sytuacji stresowych ( np. trudnych rozmów telefonicznych). 

Co najlepiej zrobić po przeprowadzeniu testu obciążenia glukozą?

Po badaniu najlepiej zjeść coś pełnowartościowego np. kanapkę z wędliną i warzywami i dopiero wtedy, przy dobrym samopoczuciu opuścić przychodnię lub laboratorium, najlepiej ze wsparciem bliskiej osoby

Jak interpretować wyniki badania testu obciążenia glukozą?

Cukrzycę ciążową, rozpoznajemy gdy przynajmniej jedna wartość jest nieprawidłowa:

  • na czczo – wartość większa bądź równa 92 mg/dl
  • godzinę po obciążeniu 75 g glukozy – wartość większa bądź równa 180 mg/dl
  •  dwie godziny po obciążeniu 75 g glukozy – wartość większa bądź równa 153 mg/dl 

Co jeśli wynik testu obciążenia glukozą jest nieprawidłowy?

Nieprawidłowy wynik testu obciążenia glukozą pozwala nam postawić rozpoznanie cukrzycy ciążowej i wymaga skierowania pacjentki pod opiekę Poradni Diabetologicznej, wprowadzenia przez nią diety cukrzycowej i kontroli glikemii 4x dziennie. 

Bibliografia: 

  1. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą – aktualizacja, Ginekol Pol. 2014, 85, 476-478
  2. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2007, Przedrukowano z: Diabetologia Praktyczna 2007, tom 8, supl. A.