Opieka holistyczna w ciąży

Czym jest holistyczna opieka okołoporodowa?

Ciąża to wyjątkowy czas zarówno dla kobiety, jak i mężczyzny oczekujących dziecka. Powstaje wiele nowych wyzwań oraz wątpliwości, zwłaszcza gdy partnerzy spodziewają się pierwszego dziecka. Rozterki mogą dotyczyć: szeroko pojętego zdrowia kobiety, aktualnej sytuacji położniczej, historii zdrowia prokreacyjnego, relacji partnerskiej, a nawet kondycji finansowej rodziny. Każdy z tych czynników będzie miał wpływ na samopoczucie kobiety, jej przygotowania do porodu oraz macierzyństwo.

W związku z wielowymiarowością rodzicielstwa, satysfakcjonująca opieka okołoporodowa powinna być kompleksowa. Celem świadczeń medycznych powinien być dobrostan bio – psycho – społeczny kobiety, a także jej rodziny. Pacjentka, która otrzymała opiekę pełną zrozumienia, wsparcia i merytorycznych wskazówek jest doskonałym partnerem do współpracy w ramach opieki okołoporodowej.

Satysfakcjonująca opieka, to znaczy jaka?

Przy ocenie jakości świadczeń medycznych najczęściej brane są pod uwagę takie czynniki jak: satysfakcja pacjenta oraz jego poczucie bezpieczeństwa. Jak pokazują badania, na zadowolenie młodych matek z opieki położniczej składają się: fachowość i sposób wykonywanej pracy, a także posiadana wiedza położnych i/lub pielęgniarek. Na korzystne doświadczenia ze współpracy z personelem mają wpływ: przyjazne nastawienie, łatwość nawiązywania kontaktu oraz udzielanie informacji o wykonywanych procedurach.

Czym jest opieka holistyczna?

Holistyczna (całościowa) opieka polega na leczeniu i uzdrawianiu całego człowieka – poprzez uszanowanie wzajemnego wpływu ciała, umysłu, ducha i środowiska. W praktyce oznacza połączenie tradycyjnej medycyny z uszanowaniem indywidualnych potrzeb pacjenta, a także jego możliwości. Koncepcja ta zakłada, iż tylko traktowanie osoby w wymiarze bio – psycho – społecznym może przynieść trwale korzystne wyniki leczenia. Zgodnie z podejściem holistycznej medycyny pacjent jest człowiekiem, a nie zbiorem jednostek chorobowych. Uważa się, iż zachowanie równowagi na wszystkich poziomach życia stanowi najbardziej wydajną drogę do zachowania zdrowia.

W ramach holistycznej opieki medycznej kładzie się duży nacisk na partnerskie traktowanie pacjenta oraz jego aktywny udział w podejmowaniu decyzji.

Jak przejawia się holizm w okresie okołoporodowym?

Istotą holistycznego podejścia w opiece okołoporodowej są:

  • świadczenia położnicze na możliwie najlepszym poziomie,
  • wspieranie poczucia sprawczości wśród młodych rodziców,
  • wysoka satysfakcja z otrzymanej opieki i chęć do dalszych działań profilaktycznych.

Współcześnie, większość specjalistów okołoporodowych (w tym: położne, lekarze, fizjoterapeuci, psycholodzy itd.) preferują model opieki oparty na bardzo dokładnym wywiadzie ogólnym i rodzinnym. Szczegółowe informacje na temat kondycji zdrowotnej, przyjmowanych dotychczas leków oraz stanu emocjonalnego pacjentki pozwalają na możliwie najlepsze decyzje podczas sprawowanej opieki. Działania podjęte przez zespół terapeutyczny mogą być skuteczne tylko wtedy, gdy są indywidualnie dostosowane do konkretnej kobiety oraz jej potrzeb. Często, mimo obszernego wywiadu zamieszczonego w dokumentacji, specjaliści okołoporodowi decydują się na rozmowę pogłębiającą z pacjentką, ponieważ to pozwala zrozumieć pełne położenie osoby i wejść z nią w relację. Takie zaplecze daje szansę na kompleksowe działania wobec kobiety i sprawia, że współpraca jest możliwie zadowalająca dla obu stron.

Podczas sprawowania holistycznej opieki nad osobą, szczególne znaczenie ma jej konstrukcja psychiczna i obecne lęki. Doświadczenie zespołów terapeutycznych pokazuje, iż rozwianie wątpliwości kobiety oraz wysłuchanie jej potrzeb przynosi bardzo dobre efekty.

Co ważne, holistyczne podejście nie stoi w opozycji do wiedzy akademickiej i dotychczasowego dorobku medycyny.

Całościowa opieka jest współcześnie najlepiej poznanym modelem pracy, który cechuje się jednocześnie niskim nakładem finansowym oraz maksymalnymi efektami w procesie leczenia.

Bibliografia:

  1. Markocka – Mączka, K. Grabowski, R. Taboła, Holistyczne podejście do pacjenta, Profilaktyka i Edukacja Zdrowotna, XIV.
  2. Kiersnowska I, Doroszewska A, Baranowska J, Baranowska B. What is the level of satisfaction with maternity care in Poland? A cross-sectional study. Med Sci Pulse 2021 June 23. DOI:10.5604/01.3001.0014.9133.
  3. Jarczak A,  Kosoń    Jakość opieki perinatalnej w Polsce w    ocenie kobiet rodzących w latach 1990-2013. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia 2013; 6(3): 161-167.
  4. Augustyniuk i inni, Satisfaction of newly delivered mothers with care provided in maternity wards – evaluation study, Journal of Public Health, Nursing and Medical Rescue, 1/2015, (39-44).
  5. Krajnik M.: Holistyczna opieka nad chorym – nadzieja dla współczesnej medycyny? Med. Prakt., 2017; 9: 121–124.