Kategorie
Poradniki

Zgaga w ciąży

Ciąża może wiązać się z wieloma różnymi dolegliwościami. 

Są kobiety, którym nawet podczas całej ciąży towarzyszą mdłości, inne cierpią na bóle kręgosłupa, ciągnięcia w dole brzucha, senność, czy wzmożoną drażliwość.  

Bardzo częstą dolegliwością, bo dotyczącą niemal 90 % kobiet w ciąży – jest zgaga. Zgaga może występować już od początku ciąży, jednak dolegliwości zwykle nasilają się wraz z jej trwaniem. Największy dyskomfort kobiety ciężarne odczuwają zwykle w III trymestrze ciąży. 

Co to takiego zgaga?

Zgaga to nieprzyjemne uczucie piekącego bólu w jamie ustnej, klatce piersiowej, często odczuwane także za mostkiem. Uczuciu pieczenia mogą towarzyszyć kwaśne, lub gorzkie odbijania. Czasem mogą pojawić się także wymioty. 

Dlaczego zgaga w ciąży jest tak częstym zjawiskiem? 

Wynika to ze stale powiększającej się w czasie ciąży macicy oraz zmian hormonalnych zachodzących w organizmie przyszłej mamy. 

Ciężarna macica rozciąga przeponę, naciągając roztwór przełykowy. Kiedy przepona jest naciągnięta, żołądek ma upośledzone możliwości „zamknięcia” i treść z żołądka zarzucana jest do przełyku powodując bardzo nieprzyjemne objawy. 

Jak sobie z nią radzić? 

Przede wszystkim próbować szukać sposobu, który zadziała i złagodzi uciążliwe dolegliwości, by jak najszybciej sobie pomóc.  

Na rynku dostępne są środki farmakologiczne bezpieczne do stosowania w czasie ciąży w postaci pastylek do ssania, tabletek, syropów. Choć w większości leki te dostępne są bez recepty zawsze rozpoczęcie ich stosowania należy skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę. 

Co poza farmakologią? 

Warto przede wszystkim zadbać o odpowiednią dietę. Co mam na myśli mówiąc odpowiednia? 

Powinna być to zbilansowana, lekkostrawna dieta z wyłączeniem potraw tłustych i ostrych, wzmagających wydzielanie soku żołądkowego. Zaleca się także ograniczenie spożywania cukru. 

Warto pamiętać o tym, by posiłki jeść często w mniejszych porcjach i odpowiednio się nawadniać. Kobieta ciężarna powinna wypijać minimum 3 litry napojów bezkofeinowych na dobę. Nie zaleca się picia słodkich napojów gazowanych, mogących wpływać na nasilenie objawów. 

Wiele ciężarnych kobiet zwraca uwagę na pomocne działanie produktów zawierających nabiał – mleka, maślanek, jogurtów, kefirów. Dobrze sprawdza się także imbir dodany do potraw, herbaty czy wody. 

W czasie ciąży bezwzględnie przeciwwskazane jest palenie papierosów, które mogą nasilać zgagę. 

Warto pamiętać także o wyborze odpowiedniej pozycji do snu i odpoczynku – głowa uniesiona wyżej, wsparta poduszkami. 

Jak wyglądała moja „przygoda” ze zgagą w ciąży?

Warto zaznaczyć, że zgagi w czasie ciąży doświadczyłam po raz pierwszy w życiu. Pojawiła się około 32 tygodnia ciąży i objawiała się w moim odczuciu początkowo bardzo silnym, piekącym bólem gardła. Początkowo podejrzewałam infekcje górnych dróg oddechowych. Kilka dni później doszły objawy w postaci bardzo piekącego bólu w okolicy mostka. Ból nasilał się wieczorem, kiedy kładłam się do łóżka. Byłam bliska diagnozowania u siebie zawału. Na szczęście mama sprowadziła mnie na ziemie sugerując, że być może moje objawy wcale nie zwiastują problemów z sercem a są po prostu znaną jej z czasów ciąży zgagą. Miała racje. Po konsultacji z ginekologiem zakupiłam w aptece syrop, który został moim przyjacielem na kolejne 2 miesiące i po który sięgałam bardzo często, bo był w stanie złagodzić uczucie okropnego pieczenia. Niestety, tylko złagodzić, dolegliwości nie mijały zupełnie. Zdecydowanie nasilały się wsparte dietetycznymi błędami.

 

Podsumowując – jak to mówią – „co nas nie zabije, to nas wzmocni”. 

Każdej z Was życzę drogie Panie, byście były w tych szczęśliwych 10%, które nie doświadczą tych nieprzyjemnych objawów 😉 

 

Bibliografia:

  1. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu
  2. Styl życia kobiet w ciąży, Hygeia Public Health 2012, 47(4): 412-417

 

 

Kategorie
Poradniki

Szczepienia ochronne noworodków i niemowląt

Szczepienia ochronne noworodków i niemowląt to temat, który wciąż budzi wiele pytań i wątpliwości. 

To niewątpliwie jeden z poważniejszych dylematów młodych rodziców po porodzie wyczekiwanego dziecka. Dlatego też pytania o zasadność szczepień, ich działanie, skuteczność i bezpieczeństwo są na porządku dziennym. Odpowiedzi na najistotniejsze kwestie, rodzice mogą poszukiwać zarówno w gabinecie pediatry, jak i w trakcie wizyt patronażowych położnej środowiskowej.

Dlaczego szczepimy? 

Najprościej rzecz ujmując, podanie szczepionki ma za zadanie stymulowanie układu odpornościowego. Dzieje się tak dlatego, że pierwszorazowe wprowadzenie cząstki drobnoustroju ułatwi późniejszą prawidłową reakcję organizmu na kontakt z patogenem. Innymi słowy – da to możliwość wytworzenia odporności wobec konkretnej choroby bez jej przechorowywania.

Dodatkowo, zaszczepienie jak największej liczby osób w populacji chroni też te jednostki, które z różnych powodów nie mogą być szczepione.

Czy to bezpieczne?

Troska o bezpieczeństwo dziecka to naturalna reakcja rodzica. Nie bez znaczenia jest więc fakt objęcia obowiązkowymi i bardzo skrupulatnymi badaniami klinicznymi wszystkich szczepionek, które trafiają do obrotu.

Program Szczepień Ochronnych

Program Szczepień Ochronnych (PSO) bywa popularnie nazywany Kalendarzem Szczepień. Corocznie jest on aktualizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny. To właśnie w tym Kalendarzu zawiera się wszystkie te szczepienia, których zadaniem jest uodpornienie dzieci przeciw konkretnym chorobom zakaźnym. 

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

W chwili obecnej w Polsce, w Programie Szczepień Ochronnych, szczepienia dzielone są na obowiązkowe        i zalecane. Do tych obowiązkowych zaliczamy wszystkie te szczepienia, które są finansowane przez państwo. Znaczy to po prostu, że wszystkie niemowlęta otrzymają je bezpłatnie. Są to szczepienia przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, gruźlicy, zakażeniom Hib, zakażeniom rotawirusowym, gruźlicy, śwince, różyczce, odrze oraz pneumokokom.

Adekwatnie, szczepienia zalecane to takie, które nie są finansowane przez państwo. Rodzice chcący zapewnić swojemu dziecku szerszą ochronę mogą zdecydować się na zalecane szczepienia przeciw: zakażeniom meningokokowym (typu: B, C lub ACWY), grypie, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, kleszczowemu zapaleniu mózgu, grypie oraz ospie wietrznej.

NOP czyli Niepożądany Odczyn Poszczepienny.

Jednym z najczęściej zadawanych pytań położnej czy pediatrze w kontekście szczepień jest pytanie właśnie o Niepożądany Odczyn Poszczepienny. Po podaniu szczepionki mogą pojawiać się zarówno łagodne reakcje jak i poważne działania niepożądane. Do tych łagodnych i bardzo częstych sytuacji zalicza się przede wszystkim odczyn w miejscu wkłucia. Jest to nic innego jak zaczerwienienie, obrzęk lub uczucie bólu. Nieporównanie rzadsze są poważne reakcje organizmu, które mogą stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia czy życia małego pacjenta.

Mimo coraz większej świadomości rodziców i dostępu do informacji, szczepienia ochronne noworodków i niemowląt wciąż budzą wiele nieuzasadnionych obaw i wątpliwości. Dlatego tak ważne jest aby rodzice mogli korzystać z wiarygodnych i sprawdzonych źródeł wiedzy.

Bibliografia:

1. Bernatowska E., Grzesiowski P.: Szczepienia ochronne. Obowiązkowe i zalecane od A do Z. Wyd. 3, PZWL, Warszawa 2019.

2. Kochman D. Budowanie odporności – szczepienia ochronne w praktyce pielęgniarki i położnej, Problemy pielęgnacyjne noworodka i niemowlęcia 2019;1:48-54

3. Białas A. Powrót chorób zakaźnych, Położna; 3(73): 9-12

4. Karney A. Szczepienia ochronne u niemowląt, Problemy pielęgnacyjne noworodka i niemowlęcia 2020; 1: 28-33

Kategorie
Poradniki

Jak i dlaczego suplementować witaminę D u noworodka?

Witamina D to witamina mająca bardzo duży wpływ na pracę organizmu ludzkiego. Odpowiada głównie za gospodarkę wapniowo-fosforanową, wzmocnienie odporności oraz mineralizację zębów i kości. Skutki niedoboru tej witaminy wpływają bezpośrednio na zdrowie zarówno dzieci, jak i dorosłych. Człowiek jest w stanie sam wytworzyć odpowiednią dla siebie ilość witaminy D, musi jednak mieć ku temu odpowiednie warunki. 

Powszechny niedobór

Niedobór witaminy D to zjawisko obejmujące całą populację ziemską, niezależnie od kraju, rasy, wieku czy płci. Występuje u zdrowych i chorych, osób starszych i dzieci. Szacuje się, że 90% polskiego społeczeństwa cierpi na niedobór witaminy D. Skutki deficytu tej witaminy mogą być bardzo dokuczliwe i powodować wiele schorzeń, m.in. krzywicę kości, łamliwość kości, choroby autoimmunologiczne (stwardnienie rozsiane, cukrzycę typu 1), choroby zakaźne (gruźlicę, grypę), choroby kardiologiczne i neurologiczne (choroba Alzheimera), autyzm, powikłania ciąży czy choroby nowotworowe. U niemowląt niedobór witaminy D może objawiać się poprzez wolne zarastanie ciemiączka, wypłaszczenie główki, uwydatnienie guzów czołowych, zaburzenia wzrostu czy krzywicę kości, np. żeber.

Słońce przyjacielem człowieka

Zdecydowana większość witaminy D jest wytwarzana przez organizm człowieka samoistnie. Dzieje się tak, gdy skóra wystawiona jest na działanie promieni słonecznych. Szacuje się, że synteza witaminy D przez ludzki organizm może pokrywać dzienne zapotrzebowanie nawet w 100%. Aby tak się stało ekspozycja na słońce powinna trwać co najmniej 15 minut, a ciało powinno być odsłonięte w co najmniej 18% (przedramiona i podudzia). Dodatkowo powinna ona odbyć się pomiędzy godziną 10:00 a 15:00, kiedy kąt padania promieni słonecznych jest odpowiedni. Słońce nie powinno być przysłonięte chmurami, a temperatura powietrza powinna sprzyjać odkrywaniu ciała. W Polsce takie warunki są zapewnione jedynie w okresie wiosenno-letnim (od maja do września). Tylko w tym okresie synteza witaminy D w skórze będzie efektywna.

Warto wiedzieć, że zachmurzenie i zanieczyszczenie powietrza oraz stosowanie kremów z wysokim filtrem SPF może znacząco wydłużyć czas ekspozycji na słońce potrzebny do wytworzenia odpowiedniej ilości witaminy D. Są jednak grupy populacyjne, dla których ekspozycja na słońce jest niewskazana. Do takich osób należą m.in. osoby schorowane, w podeszłym wieku oraz noworodki, niemowlęta i dzieci do 3 r.ż.

Dieta ratunkiem na brak słońca

Następnym co do wielkości źródłem witaminy D dla człowieka jest dieta. Jest ona jednak znacznie mniej efektywna od syntezy witaminy w skórze poprzez ekspozycję słoneczną. Dieta pokrywa do 20% dziennego zapotrzebowania na witaminę D. Naturalnym jej źródłem są ryby (zwłaszcza łosoś, śledź, węgorz) i w mniejszym stopniu nabiał (np. mleko, ser żółty czy żółtko jaja). Należy pamiętać, że witamina D rozpuszcza się w tłuszczach, dlatego obecność tłuszczy w diecie jest w tym przypadku bardzo pożądana. Pomimo częściowego pokrycia dziennego zapotrzebowania na witaminę D, dieta nie zapewnia optymalnego jej stężenia we krwi, dlatego też nie może być jedynym jej źródłem. Z tego powodu w przypadku braku odpowiedniej ekspozycji słonecznej ważna jest suplementacja. Niektóre produkty spożywcze (np. płatki śniadaniowe, przetwory mleczne) są wzbogacane o witaminę D w celu zwiększenia jej podaży w diecie. Nie jest to jednak zabieg powszechnie używany przez producentów żywności. Wyjątek stanowi mleko modyfikowane stosowane w żywieniu niemowląt, które odgórnie wzbogacone jest w odpowiednią ilość witaminy D. Jednak nawet takie zabiegi nie zapewnią odpowiedniej podaży tej witaminy.

Wszystkie noworodki i niemowlęta, a zwłaszcza te, dla których jedynym pożywieniem jest pokarm kobiecy, wymagają suplementacji witaminy D. Zawartość tej witaminy w mleku mamy jest niewystarczająca nawet w przypadku, kiedy jej poziom w organizmie kobiety jest odpowiedni. 

Co dla noworodka?

W Polsce istnieje wiele wyrobów farmaceutycznych zawierających witaminę D. Dostępne są zarówno preparaty złożone, multiwitaminowe (np. z dodatkiem witaminy K2 lub z wapniem), jak i samodzielne suplementy zawierające jedynie witaminę D. Preparaty skojarzone nie są jednak zalecane dla niemowląt i dzieci, ze względu na możliwe działania niepożądane. Dla noworodków i niemowląt odpowiednia będzie witamina D łatwa w podaży, np. w kroplach lub kapsułkach do wyciskania. Na rynku istnieje również atomizer, zapewniający odpowiednią dawkę witaminy już w jednym psiknięciu do ust dziecka. Dawką odpowiednią dla noworodków i dzieci do 6 m.ż. jest 400 IU/d (czyli 400 jednostek na dobę). Po ukończeniu 6 m.ż. dawkę można zwiększyć do 600 IU/d, w zależności od podaży witaminy w diecie dziecka.

 

Bibliografia:

  1. Postępy neonatologii 2018;24(1), Rekomendacje: Zasady suplementacji i leczenie witaminą D – nowelizacja 2018r.
Kategorie
Poradniki

Jak poradzić sobie z uciążliwymi wczesnymi objawami ciąży?

 

U każdej z nas – kobiet, ciąża wygląda inaczej. Kiedy staramy się o ciążę jej objawów doszukujemy się już na chwilkę po owulacji. Poranne mdłości, zachcianki, senność, ból piersi, czy roztargnienie. Każda z przyszłych mam czuje co innego, niektóre nie czują zupełnie nic. Objawy ciąży zwykle nasilają się, kiedy poziom B-HCG osiąga wyższe wartości, czyli około 7-8 tygodnia ciąży, ale nie jest to reguła. Każda mama to inna historia 😉 

Pierwszy trymestr ciąży wiele kobiet nazywa najtrudniejszym. Mówią, że to właśnie w tym czasie pojawiają się najbardziej uciążliwe dolegliwości. Jak to może wyglądać? Jakie objawy mogą pojawiać się w pierwszym trymestrze trwania ciąży, czyli w pierwszych 13 tygodniach? Jak możemy sobie z nimi radzić?

Senność i uczucie zmęczenia

Nie ma się co oszukiwać, organizm kobiety w czasie ciąży ma do wykonania bardzo dużą pracę. Swoją energię musi dzielić między mamę i intensywnie rozwijające się w niej dzieciątko. Zmiany w układzie hormonalnym również mają wpływ na wzrost senności. 

Jak sobie z tym radzić? Po prostu spać. Jeśli tylko masz taką możliwość odpoczywaj i śpij jak najwięcej. Uczucie zmęczenia i senności powinno stopniowo mijać wraz z wchodzeniem w II trymestr ciąży, choć nie musi być to reguła.

Ból, tkliwość i obrzęk piersi

Z czego wynika tkliwość, ból i powiększenie piersi? Ponownie odpowiedź brzmi: ze wzrostu stężenia hormonów ciążowych, głównie progesteronu. 

Jak sobie z nim radzić? Oprócz tego, że przeczekać (dolegliwości powinny być mniejsze w II trymestrze ciąży) warto zadbać o bieliznę w odpowiednim rozmiarze (dobrze sprawdza się bielizna sportowa, która nie będzie uciskać wrażliwych piersi). Dla części kobiet ukojenie przynosi okład, czy masaż ciepła wodą podczas kąpieli.

Mdłości i wymioty

Tu także głównym „winowajcą” są hormony ciążowe. Mdłości mogą występować tylko rano, nasilać się wieczorem, lub trwać przez cały dzień. Jak sobie z nimi radzić? Kolejny raz nasuwa się odpowiedź – przeczekać. Na każdego może zadziałać coś innego, może też nie zadziałać nic. Warto spróbować jeść pierwszy, poranny posiłek w łóżku (przed pionizacją). Nie należy doprowadzać się do głodu, warto spożywać małe porcje pokarmu, ale często. Niektórym pomaga szklanka ciepłej wody z cytryną i imbirem. Imbiru warto próbować w wielu postaciach – dodanego do posiłku lub napoju. Wielu kobietom pomaga przegryzka w postaci migdałów. 

W aptece dostępne są także opaski na mdłości – znam głosy potwierdzające ich działanie.

Huśtawki nastroju, poirytowanie, nadwrażliwość

Ponownie – zmiana w układzie hormonalnym, potęgowana nową sytuacja życiową, stresem i lękiem o dobry przebieg ciąży. Dużo kobiet mówi, że ciąża to czas kiedy dużo łatwiej wyprowadzić je z równowagi, sprawić przykrość, zasmucić. Receptą na to jest kochająca i wspierająca rodzina i przyjaciele, którzy będą umieli rozładować napięcie i stres i dać przyszłej mamie poczucie bezpieczeństwa i miłość.

Ból w dole brzucha, przypominający ból miesiączkowy

Wynika on ze wzrostu ciężarnej macicy i zmiany jej pozycji. Jeśli nie towarzyszy mu plamienie czy krwawienie z dróg rodnych nie powinnaś się nim przejmować. Jeśli ból jest silny dobrze jest poleżeć, odpocząć, można także przyjąć lek rozkurczowy. 

Wzdęcia i zaparcia

Kolejny raz winą możemy obarczyć ciążowe hormony, szczególnie progesteron, który najogólniej mówiąc rozleniwia układ pokarmowy. Jak sobie z nimi radzić? Bezpieczne dla kobiet w ciąży są kropelki bez recepty zawierające simeticon. Fajne rozwiązanie to też sposób zapinania spodni na gumkę recepturkę, albo przejście na luźne sukienki 🙂 

A co z zaparciami? Dieta lekkostrawna, bogata w błonnik oraz picie przynajmniej 2 litrów wody dziennie. W sytuacjach, gdy to nie pomaga czopki glicerynowe, laktuloza, lub 2 kiwi zjedzone na czczo.

Warto pamiętać o tym, że każda z nas – kobiet jest inna i każda ciąża może przebiegać zupełnie inaczej. 

To, że któryś z wymienionych objawów nie pojawia się u Ciebie nie znaczy, że Twoja ciąża nie rozwija się prawidłowo. 

Być może pojawi się za jakiś czas, lub będziesz w grupie tych szczęśliwców, którym nie będzie dane go doświadczyć.

 

  1. Ultrasonograficzna ocena płodu w 5.–10. tygodniu ciąży, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017 tom 2, nr 5, strony 193–198
  2. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu

 

 

Kategorie
Poradniki

Jak poradzić sobie ze zgagą w ciąży?

 

Ciąża może wiązać się z wieloma różnymi dolegliwościami. Są kobiety, którym nawet podczas całej ciąży towarzyszą mdłości, inne cierpią na bóle kręgosłupa, ciągnięcia w dole brzucha, senność, czy wzmożoną drażliwość.  

Bardzo częstą dolegliwością, bo dotyczącą niemal 90 % kobiet w ciąży – jest zgaga. Zgaga może występować już od początku ciąży, jednak dolegliwości zwykle nasilają się wraz z jej trwaniem. Największy dyskomfort kobiety ciężarne odczuwają zwykle w III trymestrze ciąży. 

Co to takiego zgaga?

Zgaga to nieprzyjemne uczucie piekącego bólu w jamie ustnej, klatce piersiowej, często odczuwane także za mostkiem. Uczuciu pieczenia mogą towarzyszyć kwaśne, lub gorzkie odbijania. Czasem mogą pojawić się także wymioty. 

Dlaczego zgaga w ciąży jest tak częstym zjawiskiem? 

Wynika to ze stale powiększającej się w czasie ciąży macicy oraz zmian hormonalnych zachodzących w organizmie przyszłej mamy. 

Ciężarna macica rozciąga przeponę, naciągając roztwór przełykowy. Kiedy przepona jest naciągnięta, żołądek ma upośledzone możliwości „zamknięcia” i treść z żołądka zarzucana jest do przełyku powodując bardzo nieprzyjemne objawy. 

Jak sobie radzić ze zgagą w ciąży? 

Przede wszystkim próbować szukać sposobu, który zadziała i złagodzi uciążliwe dolegliwości, by jak najszybciej sobie pomóc.  

Na rynku dostępne są środki farmakologiczne bezpieczne do stosowania w czasie ciąży w postaci pastylek do ssania, tabletek, syropów. Choć w większości leki te dostępne są bez recepty zawsze rozpoczęcie ich stosowania należy skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę. 

Niefarmakologiczne leczenie zgagi w ciąży 

Warto przede wszystkim zadbać o odpowiednią dietę. Co mam na myśli mówiąc odpowiednia? 

Powinna być to zbilansowana, lekkostrawna dieta z wyłączeniem potraw tłustych i ostrych, wzmagających wydzielanie soku żołądkowego. Zaleca się także ograniczenie spożywania cukru. 

Warto pamiętać o tym, by posiłki jeść często w mniejszych porcjach i odpowiednio się nawadniać. Kobieta ciężarna powinna wypijać minimum 3 litry napojów bezkofeinowych na dobę. Nie zaleca się picia słodkich napojów gazowanych, mogących wpływać na nasilenie objawów. 

Wiele ciężarnych kobiet zwraca uwagę na pomocne działanie produktów zawierających nabiał – mleka, maślanek, jogurtów, kefirów. Dobrze sprawdza się także imbir dodany do potraw, herbaty czy wody. 

W czasie ciąży bezwzględnie przeciwwskazane jest palenie papierosów, które mogą nasilać zgagę. 

Warto pamiętać także o wyborze odpowiedniej pozycji do snu i odpoczynku – głowa uniesiona wyżej, wsparta poduszkami. 

Jak wyglądała moja „przygoda” ze zgagą w ciąży?

Warto zaznaczyć, że zgagi w czasie ciąży doświadczyłam po raz pierwszy w życiu. Pojawiła się około 32 tygodnia ciąży i objawiała się w moim odczuciu początkowo bardzo silnym, piekącym bólem gardła. Początkowo podejrzewałam infekcje górnych dróg oddechowych. Kilka dni później doszły objawy w postaci bardzo piekącego bólu w okolicy mostka. Ból nasilał się wieczorem, kiedy kładłam się do łóżka. Byłam bliska diagnozowania u siebie zawału. Na szczęście mama sprowadziła mnie na ziemie sugerując, że być może moje objawy wcale nie zwiastują problemów z sercem a są po prostu znaną jej z czasów ciąży zgagą. Miała racje. Po konsultacji z ginekologiem zakupiłam w aptece syrop, który został moim przyjacielem na kolejne 2 miesiące i po który sięgałam bardzo często, bo był w stanie złagodzić uczucie okropnego pieczenia. Niestety, tylko złagodzić, dolegliwości nie mijały zupełnie. Zdecydowanie nasilały się wsparte dietetycznymi błędami.

Podsumowując – jak to mówią – „co nas nie zabije, to nas wzmocni”. 

Każdej z Was życzę drogie Panie, byście były w tych szczęśliwych 10%, które nie doświadczą tych nieprzyjemnych objawów 😉 

 

Bibliografia:

  1. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu
  2. Styl życia kobiet w ciąży, Hygeia Public Health 2012, 47(4): 412-417

 

Kategorie
Poradniki

Jakie składniki należy suplementować w ciąży?

Ciąża jest szczególnym czasem, w którym zapotrzebowanie na większość mikroelementów i witamin wzrasta. Suplementacja pozwala na utrzymanie optymalnego poziomu wszystkich niezbędnych składników, potrzebnych do prawidłowego przebiegu ciąży i rozwoju dziecka. Trzeba jednak zachować ostrożność, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar może być szkodliwy. Jakie więc suplementy powinna przyjmować każda zdrowa kobieta ciężarna i w jakiej dawce?

Na rynku dostępnych jest wiele suplementów skierowanych do kobiet w ciąży. Należy jednak pamiętać, że nie ma potrzeby suplementowania wszystkich możliwych mikroelementów i witamin. Większość z tych składników powinna być dostarczana przez kobietę poprzez zbilansowaną dietę. Istnieją jednak składniki, których suplementacja jest wskazana u każdej zdrowej kobiety ciężarnej, ponieważ dostarczenie ich w odpowiedniej ilości za pomocą diety może być trudne. 

Kwas foliowy

Odpowiednia suplementacja kwasu foliowego zapewnia prawidłowy rozwój dziecka.  Niedobór folianów wiąże się z wyższym ryzykiem powstawania wad cewy nerwowej u płodu,  rozszczepu wargi i podniebienia oraz zespołu Downa. W ciąży występuje zwiększone zapotrzebowanie na kwas foliowy, dlatego należy dążyć do zapobiegania jego niedoborom. Częściowo jego braki można uzupełniać wybierając produkty bogate w foliany. Należą do nich: szpinak, kapusta, brokuły, zboża pełnoziarniste, wątróbka, jaja, orzechy i sery. Dodatkowo zaleca się suplementację. Standardowo rekomenduje się, aby zdrowa kobieta ciężarna przyjmowała kwas foliowy w dawce 0,4 mg/dobę przez okres co najmniej 12 tygodni przed koncepcją, cały okres ciąży oraz okres połogu i karmienia piersią. W szczególnych sytuacjach, gdy kobieta np. jest otyła, ma cukrzycę, pewne choroby układu pokarmowego, stosuje używki lub przyjmuje niektóre leki np. przeciwpadaczkowe, mogą być zalecone przez specjalistę większe dawki kwasu foliowego, dobrane do indywidualnej sytuacji pacjentki [1].  

Jod

Kolejnym ważnym składnikiem, a często pomijanym przez pacjentki jest jod. Niedobór jodu może być przyczyną niedoczynności tarczycy u ciężarnej i płodu, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, upośledzenia umysłowego, niedosłuchu i głuchoty noworodków, a także wzrostu ryzyka poronień i porodów przedwczesnych. Pomimo wprowadzenia, zgodnie z zaleceniami WHO, programu jodowania soli, Europa wciąż pozostaje regionem jego niedoboru. W badaniach stwierdzono, że w Polsce co najmniej 50% ciężarnych ma niedobory jodu. W związku z tym, zaleca się jego suplementację u wszystkich ciężarnych bez chorób tarczycy w wywiadzie w dawce 150–200 mcg/dobę. U kobiet z chorobami tarczycy suplementacja jodu powinna się odbywać pod kontrolą stężenia hormonów tarczycy i przeciwciał przeciwtarczycowych, po konsultacji ze specjalistą. Źródłem jodu w diecie jest nabiał, jajka, ryby i jodowana sól  [2]. 

Witamina D

Witamina D odpowiada za prawidłowe stężenie wapnia i fosforu w surowicy krwi, utrzymanie prawidłowej gęstości kości oraz wpływa pozytywnie na funkcje układu odpornościowego. Nie można wykluczyć, że niedobór witaminy D może też odgrywać pewną rolę w występowaniu poronień nawracających. Badania wykazują pozytywny wpływ witaminy D na przebieg ciąży, szczególnie jeśli suplementację witaminą D rozpoczynało się na samym jej początku. Najważniejszym źródłem witaminy D jest jej synteza przez skórę. W Polsce odpowiednią dawkę witaminy D można sobie dostarczyć od marca do września. Wymaga to jednak półgodzinnej ekspozycji bez używania kremów z filtrami UV. W świetle najnowszych badań, w Europie i Stanach Zjednoczonych 26–90% ciężarnych ma niedobory witaminy D. Stwierdzono również, że na niedobór tej witaminy narażone są szczególnie osoby otyłe. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami, zaleca się w okresie ciąży i laktacji u kobiet bez obciążeń sugerujących deficyt witaminy D i prawidłowym BMI suplementację 1500–2000 IU witaminy D na dobę. Jednocześnie podkreśla się, że odpowiednią dawkę witaminy D u kobiet ciężarnych najlepiej dobrać do jej stężenia w surowicy krwi. U kobiet z BMI większym niż 30 kg/m2 można rozważyć zastosowanie dawki do 4000 IU/dobę [2]. 

Kwas DHA

Odpowiednia ilość DHA w okresie ciąży i karmienia piersią jest potrzebna dla zachowania prawidłowego rozwoju na poziomie komórkowym i neuronowym. Zapewnia to prawidłową ostrość wzroku i odpowiedni rozwój psychomotoryczny dziecka. Wpływa również na obniżenie ryzyka wystąpienia depresji u matki. W opublikowanych badaniach wykazano wpływ suplementacji kwasów omega-3 na zmniejszenie ryzyka stanu przedrzucawkowego i porodu przedwczesnego. Źródłem kwasu DHA w diecie są: tłuste ryby morskie, oleje roślinne, owoce morza czy orzechy włoskie. Ze względu na wpływ DHA w przebiegu ciąży i wyniki położnicze, aktualnie zaleca się suplementację co najmniej 200 mg DHA u wszystkich ciężarnych. Podkreśla się również, że u kobiet spożywających małe ilości ryb w ciąży i okresie przedkoncepcyjnym można rozważyć stosowanie większych dawek DHA. W grupie kobiet obciążonych ryzykiem porodu przedwczesnego rekomenduje się stosowanie DHA w dawce 1000 mg/dobę [2]. 

Pozostałe mikroelementy i witaminy

Suplementacja innymi składnikami, niż te wymienione w artykule, u zdrowej kobiety ciężarnej nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Dodatkowa suplementacja może być zalecona przez specjalistę, jeśli występują określone wskazania medyczne i niedobory u ciężarnej. Preparaty wielowitaminowe nie powinny być rutynowo stosowane u każdej kobiety w ciąży. Podstawowym źródłem mikroelementów i witamin u ciężarnych powinna stanowić odpowiednio zbilansowana dieta [2].

 

Bibliografia:

  1. Folate supplementation during the preconception period, pregnancy and puerperium. Polish Society of Gynecologists and Obstetricians Guidelines. Ginekol. Pol. 2017; 88 (11): 633–636.
  2. Zimmer M., Sieroszewski P., Oszukowski P. et al. Polish Society of Gynecologists and Obstetricians recommendations on supplementation in pregnancy. Ginekol Pol. 2020;91(10): 644–653.